Kineske državne obveznice sve češće se pominju kao alternativno "sigurno utočište". Dok su američke i britanske državne obveznice poslednjih nedelja pod pritiskom zbog zabrinutosti u vezi sa inflacijom, visokim budžetskim deficitima i političkom neizvesnošću, Kina postepeno otvara svoje tržište duga stranim investitorima i nastoji da ojača ulogu juana u globalnom finansijskom sistemu.
Peking je prošlog meseca dodatno liberalizovao tržište tako što je odabranim stranim investitorima, u okviru programa Qualified Foreign Investor (QFI), omogućio korišćenje terminskih ugovora na obveznice radi zaštite od rizika. Reč je o novom koraku u otvaranju drugog najvećeg tržišta obveznica na svetu, iako analitičari upozoravaju da je pristup i dalje ograničen, a tržište znatno manje otvoreno i likvidno od američkog ili evropskog.
Opširnije
SAD i Kina završile pregovore u Seulu uoči sastanka Trumpa i Xija
Trgovinski pregovarači predvođeni američkim ministrom finansija Scottom Bessentom i kineskim potpredsednikom vlade He Lifengom započeli su razgovore u Seulu kako bi pripremili ovonedeljni samit lidera dve najveće svetske privrede.
pre 2 sata
Kina poziva Francusku da pomogne u očuvanju otvorenih tržišta EU
Peking je spreman da sarađuje sa Francuskom na jačanju bilateralnih investicija i obezbeđivanju fer poslovnog okruženja za kompanije.
09.05.2026
Šta je Manus AI i zašto Kina želi da blokira Metinu akviziciju vrednu dve milijarde dolara
Veštačka inteligencija u formi "agenata" privlači velika ulaganja, dok velike tehnološke kompanije nastoje da razviju autonomnije sisteme i odu korak dalje od četbotova.
28.04.2026
Utakmica superbaterija - gde Evropa može da se takmiči sa Kinom
Ubrzana potražnja za dugotrajnim skladištenjem energije pruža retku priliku američkim i evropskim kompanijama iz sektora čistih tehnologija da se nadmeću sa kineskom globalno dominantnom industrijom baterija.
27.04.2026
Istovremeno, u SAD i Evropi jačaju pritisci na dugoročne državne obveznice. Prinos na 30-godišnju američku državnu obveznicu proteklih dana nakratko je premašio pet odsto, dok su traženi prinosi na britanske državne obveznice sa rokom dospeća dužim od 30 godina porasli na najviše nivoe od 1998. godine. To je deo investitora podstaklo da potraže alternativna tržišta, među kojima se sve češće pominje upravo Kina.
Zašto Kina postaje alternativa američkom dugu?
"Kina je druga najveća ekonomija na svetu i snažno je izvozno orijentisana. U vreme geopolitičkih poteza američkog predsednika i pritisaka na američku centralnu banku da snizi kamatne stope, pojedini investitori traže alternativu američkim državnim obveznicama", objašnjava Domen Granda, direktor upravljanja imovinom u kompaniji Prva Pokojninska družba. Istovremeno upozorava da kineske obveznice nikako nisu direktna zamena za američki ili evropski dug.
Domen Granda, Prva Pokojninska družba: "Pravo sigurno utočište za evropskog investitora ostaje nemačka državna obveznica u evrima, a za američkog investitora američka državna obveznica u dolarima."
Slično ocenjuje i Aleš Čačovič, viši menadžer investicionih fondova u Triglav Skladima, koji smatra da je pitanje sigurnog utočišta veoma relativno.
"Njihova uloga na tržištu državnih obveznica znatno je manja nego kod američkih i evropskih obveznica, koje čine mnogo veći deo tržišta i smatraju se važnijom referencom", kaže on.
Prema oceni Teia Ternovca iz Generali Investmentsa, aktuelna percepcija kineskih obveznica usko je povezana pre svega sa specifičnom prirodom trenutne geopolitičke krize.
"Reč je o naftnom šoku, odnosno inflatornoj krizi. Zabrinutost zbog više inflacije po pravilu negativno utiče na zapadne obveznice zbog očekivanja viših kamatnih stopa, dok je Kina manje izložena skupljoj nafti i već duže vodi borbu sa deflacijom", objašnjava on.
Kineske obveznice su, prema njegovim rečima, dodatno zaštićene i zbog zatvorenijeg domaćeg tržišta na kojem dominiraju lokalni investitori.
Prinosi na većinu obveznica rastu, samo na kineske padaju
U poslednjem periodu, traženi prinosi na kineske državne obveznice su smanjeni, dok su američki i evropski porasli. Najviše pažnje trenutno je usmereno na SAD, jer je prinos na desetogodišnju američku državnu obveznicu dostigao 4,43 odsto, što je za oko 34 bazna poena više nego pre tri meseca.
Još izraženiji pomak vidljiv je u Ujedinjenom Kraljevstvu, gde je prinos na britansku desetogodišnju obveznicu porastao na 5,11 odsto, što je najviši nivo među razvijenim evropskim ekonomijama obuhvaćenim analizom. U tri meseca porastao je za gotovo 66 baznih poena. Tržišta očigledno zahtevaju znatno višu premiju zbog političke neizvesnosti i zabrinutosti u vezi sa održivošću britanskih javnih finansija.
U evrozoni su prinosi takođe znatno viši nego pre tri meseca. Nemačka desetogodišnja obveznica, koja se smatra referentnim sigurnim evropskim ulaganjem, trenutno donosi prinos od 3,09 odsto, francuska 3,72 odsto, a italijanska već 3,85 odsto.
Zanimljiv je i pogled ka Aziji. Japanska desetogodišnja obveznica ostaje na relativno niskih 2,53 odsto, iako su i tamo prinosi u poslednja tri meseca porasli za oko 31 bazni poen.
Kina se izrazito izdvaja: prinos na desetogodišnju kinesku državnu obveznicu iznosi svega 1,74 odsto i čak je nešto niži nego pre tri meseca.
Geopolitika ostaje najveći rizik
Veliki deo rizika kod kineskih obveznica i dalje je povezan sa geopolitikom. Granda upozorava da je najveći rizik moguća kineska vojna akcija protiv Tajvana.
"U tom slučaju verovatno bi usledile sankcije Zapada, isključenje kineskih ulaganja iz indeksa i fondova, a u krajnjem slučaju čak i ograničenja ili zabrana trgovanja", upozorava on.
Ternovec dodaje da Kina već duže nastoji da ojača međunarodnu ulogu juana i smanji dominaciju američkog dolara.
"Države koje su bliže Kini posledično će želeti da drže veće rezerve u juanima, najverovatnije upravo putem kineskih državnih obveznica", kaže on.
Prema njegovim rečima, teško je predvideti reakciju SAD, jer istorija pokazuje da velike sile gubitak finansijske dominacije po pravilu ne prihvataju mirno.
Valutni rizik može brzo da poništi prinos
Važan faktor za strane investitore ostaje i valutni rizik. Kineske državne obveznice denominovane su u juanima, a njegovo kretanje strogo kontroliše kineska centralna banka.
"Opšte pravilo pri ulaganju u obveznice jeste da je najracionalnije ulagati u domaćoj valuti, jer se tako izbegava valutni rizik", upozorava Granda.
Iako Narodna banka Kine kontroliše kurs juana uz ograničeni dnevni raspon oscilacija, u prošlosti su postojali periodi izražene deprecijacije, što bi moglo negativno da utiče na prinos evropskog investitora.
Čačovič dodaje da institucionalni investitori valutni rizik često hedžuju, dok je za male investitore takvo upravljanje znatno teže i skuplje.
Kako investitori uopšte mogu da ulažu u kineske obveznice?
Pristup kineskom tržištu obveznica za male investitore i dalje je ograničen uglavnom na indirektne oblike ulaganja.
"Direktna kupovina kineskih državnih obveznica za male investitore prilično je teška", objašnjava Ternovec.
Većina malih investitora tom tržištu pristupa putem ETF-ova ili investicionih fondova koji ulažu u kineske državne ili šire azijske obveznice.
Institucionalni investitori imaju znatno širi pristup kroz programe kao što su QFI, China Interbank Bond Market i Bond Connect, ali Granda upozorava da tržište trenutno nije naročito privlačno za evropske investitore.
"Uz niže kamatne stope i valutni rizik, kineske obveznice su manje zanimljive za evropskog investitora", ocenjuje on.
Analitičari ističu da je kinesko tržište i dalje znatno manje otvoreno od američkog ili evropskog, što znači nižu likvidnost, kraće vreme trgovanja i veći broj regulatornih ograničenja.
.webp){kind=icon}
