Kolike su penzije inostranim penzionerima u Srbiji

U Srbiji 239.000 penzionera, od ukupno 1,6 miliona, dobija penzioni ček u devizama. Ukupna vrednost ovih penzija, kako kažu iz Zavoda za socijalno osiguranje, godišnje iznosi 784 miliona evra. Penzije u Srbiju stižu iz 27 zemalja, a najviše ih je iz Hrvatske, Bosne i Hercegovine i Nemačke.

 

 

Prema podacima Zavoda, prosečna penzija koja leže našim sugrađanima iz inostranstva iznosi oko 3.282 evra godišnje, odnosno 273 evra mesečno (784 miliona evra godišnje podelimo sa 239.000 deviznih penzionera).

Neki od ino-penzionera primaju i više penzija, odnosno uz onu stečenu iz Srbije stiže im i devizna iz jedne ili više država. Katarina Kisić Miler iz Zavoda za socijalno osiguranje kaže da je trenutno u Srbiji na snazi 35 međunarodnih ugovora o socijalnom osiguranju i napominje da se prava ostvaruju po nacionalnim zakonima koji važe u svakoj od država u kojima je osiguranik radio.

"Najveći broj međunarodnih sporazuma predviđa da je za ostvarivanje prava na inostranu penziju, odnosno njen srazmerni deo neophodno da je osoba ostvarila staž u inostranstvu od najmanje 12 meseci, mada postoje odstupanja u pogledu zahtevane dužine navršenog staža”, objašnjava Kisić Miler.

Depositphotos

"O pravu na penziju odlučuje svaka država ugovornica na čijoj je teritoriji je osiguranik radio, primenom svojih nacionalnih propisa i međunarodnog ugovora o socijalnom osiguranju", kaže ona.

Zahvaljujući međunarodnim ugovorima, radnik koji je stekao uslov za penziju, zahtev za penziju podnosi u državi u kojoj ima prebivalište, a zahtev podnet u jednoj državi smatra se podnetim u svim državama gde je ostvario radni staž.

"Proces utvrđivanja staža po službenoj dužnosti obavlja se u toku postupka ostvarivanja prava, službenom komunikacijom između srpskog i inostranog penzijskog organa na propisanim dvojezičnim obrascima", objašnjava Kisić Miler.

Većina penzija koje se isplaćuju u Srbiju su u evrima, a isplaćuju se i u švajcarskim francima, kanadskim, australijskim i američkim dolarima, britanskoj funti i švedskoj kruni.

 

Uslovi za ostvarivanje prava prema međunarodnim ugovorima

Izdvojeni su uslovi za zemlje iz kojih stiže najveći broj penzija.

Hrvatska

Najviše penzionih čekova korisnicima sa prebivalištem u Republici Srbiji stiže iz Hrvatske,  61.452.

U Hrvatskoj je starosna granica za odlazak u penziju i za muškarce i za žene ista kao i u Srbiji. Muškarci u penziju idu sa 65 godina života i najmanje 15 godina staža, a žene sa 63 godine i šest meseci života. Plan je da se u Hrvatskoj izjednače uslovi za penzionisanje muškarca i žena od 1. januara 2030. godine.  

Hrvatski osiguranik koji napuni 60 godina, a ima 41 godinu staža, takođe može ići u starosnu penziju. Prosečna penzija u Hrvatskoj je nešto manja od 600 evra.

Depositphotos

Bosna i Hercegovina

Iz Bosne i Hercegovine u Srbiju stiže 41.687 penzija.

U Federaciji BiH uslov za odlazak u penziju je 65 godina života i najmanje 15 godina radnog staža. U starosnu penziju se može otići i sa 40 godina radnog staža bez obzira na godine života. Ovi uslovi važe i za muškarce i za žene.

U 2024. u Federaciji BiH prosečan iznos na penzionom čeku bio je oko 330 evra.

U Republici Srpskoj pravo na starosnu penziju ima osiguranik koji navrši 65 godina života i ima najmanje 15 godina staža osiguranja. Pravo na starosnu penziju ima i osiguranik koji nema navršenih 65 godina, ali mora da napuni 60 godina života i da ima 40 godina penzijskog staža.

Žene koje nemaju 65 godina mogu otići u starosnu penziju kada napune 58 godina života ukoliko imaju 35 godina staža.

U Republici Srpskoj u prošloj godini prosečan iznos penzije bio je oko 300 evra.

Deposiphotos

Nemačka 

Biti nemački penzioner i primati penziju te zemlje je mnogima motivacija kada se odluče za rad u toj zemlji. Da bi to postigli, prema međunarodnom ugovoru, i muškarcima i ženama treba 65 godina života - pet godina staža osiguranja, od toga najmanje 12 meseci u Nemačkoj.

Ipak, u Nemačkoj je prosečna penzija za 10 odsto niža nego u drugim članicama Evropske unije. A iako imaju 45 godina staža, više od milion ljudi u Nemačkoj prima penziju manju od 1.200 evra. U Austriji je prosečna penzija čak za 800 evra viša nego u Nemačkoj. Penziju iz Nemačke u Srbiji dobija 41.316 penzionera.