Tišina na prodaju: organizovane šetnje i 'kupanje' šumom novi 'wellbeing' trend

U svetu u kojem je vreme postalo najoskudniji resurs, način na koji ljudi traže odmor i povezivanje brzo se menja. Klasični odmori i neformalna druženja sve češće ustupaju mesto organizovanim iskustvima. Najnoviji trend: vođene šetnje kroz šumu. Zajednički imenitelj: sporiji ritam, kontrolisana socijalizacija i fokus na mentalno zdravlje.

Globalna wellbeing industrija danas vredi više od pet triliona dolara, prema podacima Global Wellness Institute, a upravo segment mentalnog zdravlja i mindfulness beleži najbrži rast. Retreat turizam, koji kombinuje putovanje i lični razvoj, posebno se izdvaja - ne samo po potražnji, već i po visokom prihodu po gostu.

Tom logikom se objašnjava i rast popularnosti prakse poznate kao Shinrin-yoku, odnosno "kupanje šumom". Iako termin zvuči kao marketinška tvorevina, njegova osnova je medicinska. Nastao u Japanu osamdesetih godina, danas je deo discipline poznate kao šumska medicina, koja proučava uticaj prirode na zdravlje.

Pitanje gde otići za brzi reset sve češće dobija odgovor: u šumu! | Depositphotos

Podaci su dovoljno konkretni da objasne zašto je ovaj koncept postao globalni trend. Boravak u šumi smanjuje nivo kortizola, krvni pritisak i srčani ritam, dok istovremeno povećava aktivnost imunog sistema. Stručnjaci tvrde da efekti mogu trajati i do 30 dana nakon boravka u prirodi. Još 2015. godine, platforma SpaFinder svrstala je "kupanje šumom" na prvo mesto globalnih velnes trendova.

Trend je u međuvremenu stigao i na Balkan. Lokacije poput Fruške gore i Obedske bare u Srbiji postaju mesta organizovanih šumskih šetnji koje traju od nekoliko sati do celodnevnih programa, a nekada i dvodnevnih. Za razliku od luksuznih retreatova na Zapadu, lokalni formati su dostupniji, ali prate istu logiku: vođeno iskustvo, fokus na prisutnost i kombinacija edukacije i relaksacije.

Ako ste posmatrali sunčevu svetlost koja se probija kroz krošnje drveća, već ste iskusili jednu od najjednostavnijih, a istovremeno najkorisnijih stvari koje možete učiniti za svoje fizičko i mentalno zdravlje, smatraju stručnjaci | Depositphotos

"Programi su raznoliki i prilagođeni učesnicima - uključujemo i kreativne vežbe koje produbljuju iskustvo", kaže Zorana Bekrić iz organizacije Forest Therapy Spa SEE za emisiju "Inspiracija". Programi se razvijaju u saradnji sa međunarodnim stručnjacima, a ona kaže da je sve veće interesovanje korporacija za ovaj koncept kao tim bilding programa za zaposlene. "'Kupanje šumom' ima ozbiljne učinke na oporavak od burnouta", naglašava sagovornica.

 

 

U pokušaju da dodatno unaprede koncept, stručnjaci su otišli i korak dalje. Zeki Karagule, predsednik Svetskog udruženja banja, predložio je termin "šumski hamami" poredeći način na koji svetlost prolazi kroz krošnje šuma sa osvetljenjem tradicionalnih turskih kupatila. 

Iza svega stoji dublja promena u percepciji luksuza. Danas je luksuz - usporavanje. Tišina, priroda i odsustvo distrakcija postaju nova valuta, a organizovani formati omogućavaju da se do njih dođe bez potpunog odricanja od strukture.

Evo gde možete sami poći u šume, već ovog vikenda.

Top lokacije za 'terapiju šumom' u Srbiji

Avala

Avala je najsevernija planina šumadijske grede koja se od Save i Dunava proteže do planine Rudnik. Nalazi se na nadmorskoj visini od 200 do 506 metara, a ovaj pejzaž nedaleko od centra Beograda uvek je dobra ideja za osvežavajuću šetnju i praznični izlet.

Bajfordova (Banjička) šuma

Ukoliko nemate mnogo vremena za organizaciju putovanja van prestonice, duž Bulevara oslobođenja na raspolaganju vam je šuma površine od oko 40 hektara. Floru šume čine vrste poput javora, hrasta lužnjaka, topola, bagrema, gloga, graba, oraha, leske, bršljana, jagode i zelenog kukureka. ​Naziv Bajfordova šuma potiče od britanskog reditelja i pisca Džona Timotija Bajforda, koji je tokom osamdesetih godina detaljno proučavao ovaj prostor. Njegova istraživanja zabeležila su više od 70 vrsta ptica, čime je Banjička šuma potvrđena kao jedno od najvažnijih ornitoloških staništa u Beogradu.

Vršačke planine

Nad ravnicom jugoistočnog Banata izdižu se Vršačke planine. One predstavljaju samostalan i jasno izdvojen
planinski masiv, dužine oko 19 kilometara.

Depositphotos

Poznate po raznovrsnoj flori i blagotvornoj klimi pogoduju svim vrstama odmora i rekreacije. Uređene pešačke staze stare preko 200 godina prolaze kroz živopisni šumski ambijent i nude aromatične mirise planinskog rastinja.

Zvezdarska šuma

Da li ste znali da je upravo odavde poteklo ime same beogradske opštine Zvezdara? Dobivši ime po čuvenom Zvezdarijumu smeštenom na ovom uzvišenju nedaleko od centra Beograda, Zvezdarska šuma mnogima u glavnom gradu predstavlja idealnu destinaciju za odmor, proslavu rođendana ili roštiljanje. S druge strane, ukoliko ipak imate na umu samo odmor, bez gužve, možete prošetati nekom od zemljanih staza upravo u ovoj šumi.

Zabran

Sam naziv govori sve - termin zabran se vekovima koristio za šumske prostore u kojima je bila ograničena ili potpuno zabranjena seča drveta. Zbog te zabrane zabrani su u Srbiji često ostajali gušći, stariji i prirodniji od okolnih šumskih predela koji su bili intenzivnije korišćeni. S vremenom je naziv opstao i dobio šire značenje, pa danas na više lokacija uz Savu i u Posavini označava očuvane šumske celine namenjene odmoru, šetnji i boravku u prirodi. Baš kao u Zabranu u Obrenovcu, na obali reke Save, a u neposrednoj blizini ušća Kolubare. Gusta šuma i brojne trim staze idealna su izbor za izlet, šetnje i piknike.

Lipovička šuma

Lipovička šuma, smeštena na teritoriji Barajeva i Čukarice, prostire se na talasastoj visoravni sa nadmorskom visinom od 160 do 290 metara, što je čini najvećim šumskim kompleksom u ovom regionu. Kroz šumu protiče potok koji formira mini kanjon, a na njenoj teritoriji nalazi se i izvorište Topčiderske reke.

Možda je upravo ovo ono što vam treba | Depositphotos

Perućac 

Turističko naselje na desnoj obali reke Drine, smešteno između Bajine Bašte i Mitrovca na Tari, u srcu jednog od najzelenijih delova zapadne Srbije. Najpoznatiji je po jezeru Perućac, dugom oko 52 kilometra, koje se prostire duž Drine i formira pejzaž koji kombinuje planinsku smirenost i rečnu dinamiku. Uz samo naselje nalazi se i rečica Vrelo, poznata i kao Godina, jer je duga svega 365 metara.

Planina Tara 

Jedno od najšumovitijih i najnetaknutijih planinskih područja u Srbiji, često opisivano kao "zeleni plućni sistem" zapada zemlje. Prekrivena gustim četinarskim i bukovim šumama, pejzaž Tare oblikovan je kroz visoke nadmorske visine, duboke doline i široke grebene koji su ispresecani mrežom planinskih staza. Posebnu vrednost daju šume Pančićeve omorike, endemske vrste koja opstaje samo na nekoliko lokacija na svetu, što Taru čini i prirodnim rezervatom izuzetnog značaja.

Rajac

Planina u zapadnoj Srbiji, blizu Ljiga, poznata po blagim padinama, prostranim livadama i gustim bukovim šumama koje joj daju prepoznatljiv, gotovo pastoralni karakter. Za razliku od dramatičnih planinskih masiva, Rajac ima smiren, otvoren pejzaž u kojem se šuma prirodno prepliće sa pašnjacima i čistinama.

Šumski deo Rajca čine uglavnom listopadne šume, kroz koje prolaze duge, tihe staze pogodne za lagane šetnje i duže boravke u prirodi. Ova kombinacija šume i otvorenog prostora stvara osećaj širine i "disanja pejzaža",

Suvobor

Nalazi se između Rajca i Maljena i predstavlja prirodno hidrografsko čvorište između slivova Zapadne Morave i Kolubare. Kompleksan reljef, u kojem se šumoviti grebeni i doline prepliću sa vodenim tokovima. 

Suvoborski kraj ima i dugu tradiciju seoskog turizma, prepoznatu i van granica zemlje. Autentična planinska sela: Slavkovica, Planinica, Gornji Banjani i Prislonica, zajedno sa selima golijskog kraja kod Ivanjice, kao i okoline Kosjerića i Arilja. 

U podnožju se nalazi Banja Vrujci, poznata banja sa termalnim izvorima, koja dodatno obogaćuje ovaj kraj kao spoj šumskog pejzaža i wellness tradicije.

Kosmaj 

Oko 60 kilometara od Beogradu, sa gustim šumama i lakom dostupnošću, Kosmaj je jedna od ključnih "urbanih šuma" Srbije i česta destinaciju za kratki šumski retreat. Prema podacima Ekološkog društva "Kosmaj" iz Sopota, tamo postoji 95 izvora, 551 vrsta biljaka i čak 300 vrsta gljiva. Prirodni produžetak kosmajske šumske zone je banja Selters, koja se nalazi u velikom parku okruženom četinarskom šumom, na nadmorskoj visini od 136 metara, a lekovita voda ove banje počela je da se koristi u lekovite svrhe još 1893. godine.

Ovčarsko-kablarska klisura

Jedan od najdramatičnijih prirodnih pejzaža u zapadnoj Srbiji, smešten između planina Ovčar i Kablar, kroz koje se probija reka Zapadna Morava i formira duboku, vijugavu klisuru. Ovaj prostor je poznat kao "srpska Sveta gora" zbog mnogo manastira u relativno malom geografskom okviru.

Dva strma, šumovita masiva koji se izdižu iznad reke i stvaraju gotovo zatvoren prirodni amfiteatar prekriven gustim šumama, kroz koje se protežu planinarske staze i vidikovci sa kojih se otvaraju široki pogledi na meandre Morave i okolni pejzaž.

Sve to predelu daje gotovo meditativan karakter te je klisura jedno od ključnih mesta za planinski turizam, hodočašća i šumske retreat koncepte u Srbiji.

Torlačka šuma

Šuma na Torlaku obuhvata različite vrste drveća, uključujući četinare poput kedra, čempresa, jele i bora, kao i listopadno drveće poput jasena, breze i bagrema. Od divljih životinja, nemojte da se iznenadite ako vam tokom umirujuće šetnje društvo prave zečevi i fazani.

Golija

Netaknuta priroda, raznolike pešačke staze i bogata kulturna baština odlikuju ovu planinu zapadno od Raške. Još 2001. godine Golija je proglašena UNESCO rezervatom biosfere, inače prvim u Srbiji.

 

 

U njenim šumama žive srne, jeleni, lisice, divlje svinje, a ponekad se može čuti i medved, stari gospodar ovih šuma. Više od 900 vrsta biljaka registrovano je na Goliji, među njima i brojne endemske, koje ne rastu drugde na svetu.

Đerdap

Nacionalni park Đerdap na severoistočnom delu Srbije, uz granicu sa susednom Rumunijom. Nacionalni park Đerdap obuhvata uzani i šumoviti brdsko-planinski pojas širine od dva do osam kilometara koji se proteže od 50 do 800 metara visine.