Nezapamćeni požari u Španiji i Francuskoj, evakuisano više od 250.000 ljudi

Više od 250.000 ljudi evakuisano je tokom vikenda iz gradova i sela u Španiji i Francuskoj, dok su se nekontrolisani šumski požari opasno približili Madridu i Bordou, metropolitenskim područjima u kojima zajedno živi više od osam miliona ljudi.

Vlasti su naredile hitnu evakuaciju pojedinih zapadnih predgrađa Bordoa, grada na jugozapadu Francuske poznatog po proizvodnji vina, uključujući područje na kojem se nalazi regionalni aerodrom.

Prema rečima francuskog ministra unutrašnjih poslova Laurenta Nuneza, iz departmana Žironda i okolnih područja evakuisano je oko 197.000 ljudi. Do subote je u požarima izgorelo gotovo 98.000 hektara zemljišta, što predstavlja rekord za Francusku.

Nunez je rekao da povećana vlažnost vazduha tokom noći znači da požar u Žirondi više nije konvektivan, odnosno da više ne stvara sopstvene vetrove, ali je upozorio da će njegovo stavljanje pod kontrolu biti "dugotrajno i veoma teško".

Francuska vlada angažovala je više od 1.000 pripadnika vojske kao podršku vatrogascima. Nunez je dodao da će se u narednim satima gašenju požara pridružiti i vojni transportni avion Airbus A400M, zajedno sa protivpožarnim avionima "Kanader" i drugim letelicama.

Evakuisani stanovnici u mnogim slučajevima smešteni su u gradske sportske centre, pre svega kako bi bili zaštićeni od gustog dima, koji se širi brže od samog plamena.

U Španiji je dodatnih 30.000 ljudi evakuisano iz provincije Avila i područja zapadno od Madrida, nakon što je do petka uveče 63.000 ljudi već bilo evakuisano ili dobilo nalog da ostane u svojim domovima. Vlasti očekuju da će se dva velika požara koja trenutno besne u tom području u jednom trenutku spojiti.

Gradske vlasti Madrida zatvorile su delove glavnih gradskih parkova i pozvale građane da se ne zadržavaju u blizini drveća zbog najavljenih jakih vetrova. Zasad nema prijavljenih žrtava.

"Naš prioritet, naš cilj i naša namera jeste da sačuvamo vaše živote i zaštitimo naseljena područja", izjavio je španski premijer Pedro Sanchez na konferenciji za novinare u selu Senisijentos, koje se nalazi u zoni požara oko 80 kilometara od glavnog grada. On je upozorio da nepredvidivi vetrovi znače da predstoji "nekoliko veoma izazovnih sati".

Sistem za praćenje kvaliteta vazduha u Madridu zabeležio je naglo pogoršanje uslova u zapadnom delu grada u subotu ujutru, dok se miris dima osećao čak i u blizini Kraljevske palate u centru prestonice.

Francuska i Španija nalaze se u epicentru ovogodišnje evropske sezone šumskih požara, koja je počela ranije nego obično i dodatno se pojačala poslednjih nedelja zbog uzastopnih toplotnih talasa koji su isušili vegetaciju i omogućili brzo širenje vatre. Pre početka vikenda požari su širom kontinenta zahvatili više od 329.000 hektara, uništili useve i poremetili saobraćaj.

 

Požari koji su zahvatili jugozapadni deo regiona Madrida, spalivši više od 9.000 hektara, i dalje su aktivni i van kontrole, saopštili su zvaničnici. Nakon što su u petak po podne dostigli najveći intenzitet, tri odvojena požarna fronta spojila su se u jedan veliki požar koji se i dalje širi, a regionalne vlasti ocenjuju da je situacija "van kontrole".

Vatra je u Španiji do sada zahvatila kompleks američke svemirske agencije NASA u mestu Robledo de Čavela, jedan od tri centra mreže NASA Deep Space Network u svetu, kao i manastir iz 12. veka u mestu Pelajos de la Presa, u blizini mesta gde je jedan od požara izbio. Požar se sada kreće ka gradovima El Eskorijal i San Lorenco de El Eskorijal, u kojima živi oko 36.000 ljudi, kao i prema palati El Eskorijal iz 16. veka, najvećoj renesansnoj građevini na svetu.

Francuske vlasti su u petak naredile evakuaciju 110.000 stanovnika i turista nakon što su požari zapretili da stignu do Kap Ferea, popularnog turističkog mesta zapadno od Bordoa. Prema lokalnim vlastima, požari su u departmanu Žironda zahvatili oko 30.000 hektara i progutali više kuća. U departmanu Land, južnije, izgorelo je još 2.600 hektara, zbog čega je evakuisano više od 23.000 ljudi.

Prema podacima Evropskog informacionog sistema za šumske požare (EFFIS), prethodna sedmica bila je najteža ove godine po pitanju šumskih požara u Španiji. Od početka 2026. godine u zemlji je izgorelo oko 140.000 hektara, što je više nego tri puta iznad proseka za prethodne dve decenije.

Klimatske promene pojačavaju periode ekstremnih vrućina u Evropi, kontinentu koji se najbrže zagreva na svetu. Rekordne temperature i suša dovele su do najgoreg početka globalne sezone šumskih požara otkako se vodi evidencija, dok klimatski naučnici upozoravaju da bi razvoj fenomena El Ninjo mogao da donese još teže uslove tokom ostatka leta.

(Ažurirano kroz tekst.)